utu kōwhakamātua wāhi
Ko te kōkō whakamātautau whenua he taputapu whakamātautau e whakamāhinga ana i ngā pūrākau, ngā rākau, ngā tohu, ngā tārua, me ngā mahi hāngā i te oneone. I te whakamātautau i ngā utu o ngā kōkō whakamātautau whenua, me titiro ngā kaihoko ki ngā āhua o te kaha whakamātautau, te rahi o te kōkō, te kounga o te hanga, me ngā taputapu tāpiri. He taputapu e māmā ai te tāwhiri, e poto ai te wā o te whakamātautau, me whakamātau ai i ngā putanga ōrite i ngā mahi maha. Ko te utu o te kōkō whakamātautau whenua he whakaahua o te pūhanga o te kaha me ngā pūhanga o te mahi. Ko ngā tauira iti o ngā kōkō whakamātautau hiko e tātari ana i ngā pākākī, i ngā mahi whakamārama, me ngā mahi iti o te whakamātautau i ngā tārua; ko ngā tauira kāore i te hiko e tātari ana i ngā wāhi tāwhai, i ngā wāhi tāwhai, me ngā kaha ake. Ko ngā tauira pūmau, pūhanga rākau, me ngā tauira whakamātautau i te tārua e tātari ana i ngā pākākī, i ngā rōpū hanga, me ngā kaiwhakamahi pūtea e hiahiatia ana ngā pūrākau pūmau, ngā pūrākau tāwhai, me ngā mahi tāwhai. Ko ngā rahi o ngā kōkō he rereke mai i ngā rahi iti mo ngā rākau, i ngā rahi nui mo ngā pūrākau me ngā tārua, ā, ko ngā kōkō e whakamāhinga ana i te rereke o ngā rahi e whakamāhinga ana i te whānuitanga. Ko ngā tauira hōu he whakamātautau ake, he whakamātautau hiko, he ringaringa e whakamāhinga ana i ngā whakamātautau, he tiaki i te whakamātautau, he niho whakamātautau kaha, me ngā pūhanga kōkō e whakamāhinga ana. Ko ēnei tauira e rua ngā kaiwhakamahi hei whakamārama, ā, ko ēnei ānō he rākau pūmau hei whakamārama i te tāwhiri a-tāngata. Ko ēnei pūhanga e whakamāhinga ana i te haumātua, i te whakamārama, me te whakamātautau o ngā pūrākau. Ko te utu tika o te kōkō whakamātautau whenua he whakaahua hoki o ngā kōkō, o ngā kōkō whakamātautau, o ngā taputapu whakamātautau, o ngā taputapu whakamātautau, me te whakamātautau. Ko ngā whakamātautau: te whakamātautau i ngā tārua, te whakamātautau i ngā pākākī, te whakamātautau i ngā rākau, te whakamātautau i te oneone, te whakamātautau i ngā tārua, te whakamātautau i ngā tohu ara, me ngā mahi iti hanga. I mua i te whakamātautau i te utu o te kōkō whakamātautau whenua, me whakamātautau i ngā āhua o te oneone, i te pūrākau e hiahiatia ana, i te mahi ā-rā, i ngā hāngā o te nekehanga, me ngā ratonga tāwhai. Ko tēnei whakamārama hei whakamārama i te whakamātautau i ngā taputapu e whakamāhinga ana i ngā putanga tika, kāore he whakamātautau i te utu iti.